Deze keer geef ik tips naar aanleiding van het boek Lezen, weten en niet vergeten van Mark Tigchelaar. Ik vertaal deze tips in de komende blogs naar de muziek. Hierbij het derde principe: omarm single tasking!

Stel; ik geef jou les. Je speelt een stuk en na afloop vraag ik je om het nog eens te spelen en te letten op de dynamiek, de zuiverheid, je embouchure en de aanzet. Dit zal teveel zijn om aan te denken en het speelt nou niet bepaald relaxed. Maar in muziek moet je nu eenmaal tegelijkertijd blazen, aanzetten, vingers bewegen, op het ritme letten etc etc. Dus gaan we vaak maar gewoon van start met spelen en proberen we alles zo goed mogelijk te doen.Bij het instuderen van een nieuw stuk wordt het nog lastiger: hoe maak je een stappenplan? Sommige mensen beginnen bij de toonhoogte en spelen als een soort rebuspuzzel alle toonhoogtes achter elkaar, hopend dat er als vanzelf een logica en een juist ritme ontstaat. Dit is niet handig omdat die samenhang meestal niet als een wonder ontstaat.  Bovendien studeer je van alles verkeerd in wat er maar moeilijk weer uit te krijgen is.

Terug naar het principe van Tigchelaar: omarm single tasking. De conclusie na een vijfjarige vergelijkende studie van meer dan zeshonderd wetenschappelijk artikelen over dit onderwerp luidt: als je meerdere taken tegelijk uitvoert, multitasking, ben je gemiddeld vier tot tien keer langer bezig om alle taken uit te voeren en maak je significant meer fouten in elk taak. Niet handig dus, ook al voelt het soms toch echt als tijdswinst.Maar we doen toch vaker dingen tegelijkertijd? Fietsen en praten? Lopen en spelen? Dat klopt en dat is ook geen probleem. Het wordt pas een probleem als je leert fietsen en tegelijkertijd een moeilijk gesprek voert. Het gaat dus om de hoeveelheid bewuste aandacht die je nodig hebt. Is iets nieuw of moeilijk? Dan wil je je bewuste aandacht daarop richten.

In het geval van het oefenen van een muziekstuk focus je op één aspect tegelijk dat je wilt verbeteren zoals bijvoorbeeld hard en zacht spelen. Dus als we teruggaan naar de lessituatie: ik zou je bijvoorbeeld vragen om het stuk nog eens te spelen en dan vooral te letten op de dynamiek. Tijdens het spelen merk je van alles op:  Hé hier staat dat je zacht moet spelen, dat had ik nog helemaal niet gezien! of: Best lastig eigenlijk om hier zo zacht te spelen, of je doet eenvoudig je best om het forte echt luid te spelen.  Een volgende keer zul je de dynamiek beter toepassen, zelfs als je er niet meer zo op let.

Als je een nieuw stuk van bladmuziek instudeert gaat nog niets vanzelf dus hoe begin je? Wat is een goede eerste stap? De kunst is om eerst in je hoofd de muziek te gaan horen, dus om zonder instrument te beginnen. Dat is goed uit te voeren zonder dat je iets verkeerd instudeert. Begin dus bij wat voor soort stuk is het is; sfeer, stijl, tempo, maatsoort. Ga dan de muziek globaal in je hoofd horen voordat je speelt. Dan weet je in elk geval of het een neushoorn of een bloem moet worden. Begin dus vanuit de omtrek en ga dan stap voor stap inkleuren. Een compleet stappenplan vind je in het e-boek Spelen vanuit je hart met praktische tips voor het musiceren!

The post Is muziek multitasken? appeared first on De Saxschool.

​Hoe zuiver én vals is jouw sax?

​Eerst wil je je instrument leren kennen. Welke tonen zijn op jouw sax te hoog en te laag? Dit wil je in kaart brengen. Het liefst in een uitgebreid, zelfgemaakt, schema. Hoe pak je dit aan?

1. Gebruik een tuning app (bijvoorbeeld Cleartune)
2. Stem af op de stemtoon
3. Speel alle tonen en check de zuiverheid.

Let erop dat je in een gemiddelde sterkte speelt en met een embouchure zoals je dit normaal ook gebruikt in je spel. Je embouchure moet dus onder controle zijn. Als je net begonnen bent met saxofoon spelen heeft het nog niet zoveel zin om subtiele verschillen te meten. Eerst maar eens de basis op orde!

In de online cursus Jouw ultieme sound laat ik horen hoe dit klinkt en kun je met behulp van video’s alle stappen doorlopen.

Corrigeren​

Hoe corrigeer je vervolgens deze tonen?

1. Bij kleine correcties gebruik je je embouchure; je trekt de toon een beetje omlaag of geeft een beetje meer spanning.
2. Als je toon teveel omlaag moet trekken of heel erg moet knijpen, wordt de toonkwaliteit teveel beïnvloed. In dat geval gebruiken we hulpgrepen.

Automatiseren​

Als je weet hoe je de tonen op jouw sax aanpast, wil je dit gaan automatiseren. Speel hiervoor regelmatig met de tuning app​ of met een backing track. Speel lange tonen speelt totdat de app aangeeft dat deze zuiver zijn of, in het geval van de backing track, tot ze helemaal samenvallen met de muziek. Zo leer je steeds sneller aanpassen en gaan je oren en je embouchure de juiste stand onthouden. Zodat je er niet meer bij na hoeft te denken.

Maar dat zegt ook niet alles

​Houd in gedachten dat er veel van invloed is op de zuiverheid! Temperatuursverschillen zorgen er bijvoorbeeld voor dat je je sax anders moet afstemmen. Maar een mondstuk verder uit of in beïnvloedt ook de verhoudingen tussen de tonen.  Dus in een hele warme ruimte is die D nu nog meer te hoog geworden. Daarnaast heb je te maken met je medemusici; hoe klinken jullie samen? Is de trompettist naast je te hoog? Wie past er aan? Of allebei? Hoe kleurt het interval samen? Je zult dus altijd weer een beetje moeten aanpassen, luisteren, aanpassen. En tenslotte kun je ook nog kleuren met kleine verschillen in intonatie.

Kortom

Het blijft altijd muziek en het tuning apparaat heeft niet altijd gelijk! Maar deze oefening zorgt ervoor dat een hele goede basis hebt in het zuiver spelen. En helpt je steeds beter onderscheiden wat vals en wat zuiver is.

In mijn online training Jouw ultieme sound leg ik al deze stappen uitgebreid uit met video. ​​Bestel deze cursus hier.

​

groet!

Floor Wittink​

The post Zuiver leren spelen appeared first on De Saxschool.

The Art of Saxophone Playing is een boek van Larry Teal uit 1963. Larry Teal (1905-1984) was een saxofoondocent aan een conservatorium in Michigan, USA. Hij was zowel saxofonist als klarinettist en fluitist en speelde zowel klassiek als in een jazz band. Zijn boek heb ik in conservatoriumtijd gelezen. Toen bestond het al 30 jaar, maar het is blijkbaar een ‘classic’.Omdat ik bezig ben met mijn eerste online training voor saxofonisten, heb ik die boek er weer eens bij gepakt. Zou er nog iets in staan wat ik ben vergeten, of waar ik het misschien niet (meer) mee eens ben? ​

Het begin van het boek neemt je meteen terug in de tijd; geschreven in begin jaren zestig heeft de saxofoon nog last van de reputatie een ‘makkelijk’ instrument te zijn. Larry Teal corrigeert dat door hier een woord aan toe te voegen: de sax is makkelijk om slecht te spelen.Zeker kun je op een saxofoon snel een melodietje spelen, maar het gevaar is te denken dat serieuze studie daarom niet nodig is. Zoals koperblazers vaak veel meer aandacht besteden aan basisoefeningen en inspelen of zoals strijkers die pas na jaren een beetje fatsoenlijke toon produceren. ​Saxofonisten hebben veel aan dit boek gehad en inmiddels hebben ‘we  ook een inhaalslag gemaakt. ​

Maar toch blijft dat ‘makkelijke’ wel een achilleshiel. Ik merk nog vaak dat op saxofoonlessen er weinig aandacht wordt besteed aan hoe je eigenlijk aanzet, wat je nu precies doet met je onderlip, hoe je mondholte invloed heeft op je klank. En natuurlijk ook de ademhaling: buik, borst; wat mag nu wel en wat niet  en wat is ademsteun eigenlijk precies. Je komt een aardig eind op de sax als je hier weinig aandacht aan besteedt, want die tonen komen er wel uit na een paar maandjes oefenen. Terwijl een koperblazer er bijvoorbeeld niet mee weg komt.​Zonder daarbij het echte muziek maken uit te stellen, kun je door het doen van basisoefeningen steeds meer één worden met je instrument. Zodat je weet wat je doet en daarom veel vrijer muziek kunt maken. 

Kortom: de waarschuwing van Teal is nog relevant en in mijn workshops en de aanstaande online training help ik om inzicht te geven in deze basistechnieken. ​​Met enige aanvulling op dit boek: want in 60 jaar is er wel enige kennis bijgekomen.Meer nieuws volgt, en voorlopig is er veel bij te spijkeren met behulp van mijn blogs over de basistechnieken (overigens mooi verzameld in het e-boek Blow your mind!).Tip daarbij is:

1. Neem elke paar weken, of elke maand, een nieuwe basisoefening. Bijvoorbeeld leren om de toon omlaag te trekken met je onderlip (bending)
2. Doe deze oefening elke keer als je speelt, het liefst aan het begin van je sessie.
3. Doe de oefening kort maar zeer geconcentreerd.
4. ​Heb geen haast, je weet niet wanneer het lukt  maar wel dat het gaat lukken (of verbetert)

Groet,

Floor

The post The Art of Saxophone Playing appeared first on De Saxschool.

Stap 1: Vogel uit wat er staat

Wat voor maatsoort is het? Hoe lang duurt elke noot? Op welke tel beginnen de noten? Deze vragen wil je kunnen beantwoorden. Zet vervolgens de tellen van de maat onder de noten, zodat je weet welke noot op de eerste tel begint, welke op de tweede enzovoorts.

In dit voorbeeld in 4/4 maatsoort, zijn in een aantal maten de tellen onder de noten geschreven. Afhankelijk van het ritme kun je ervoor kiezen om alleen de tel eronder te zetten of ook de achtste tellen. In dat geval zet ik 1e 2e 3e 4e onder de noten, zoals bij de derde maat. Wat ik ook wel eens doe is streepjes zetten bij elke tel. Zo zie ik in één oogopslag welke noot op de tel zit en welke er tussenin.
Ik heb expres een niet te makkelijk voorbeeld genomen om je te laten ervaren dat als je het rustig bekijkt je dit zelf kunt uitzoeken. Let op: tijdens deze eerste stap ben je nog niet bezig met hoe het klinkt!

Stap 2: Vogel uit hoe het klinkt

Vervolgens wil je het ritme laten klinken en checken of het klopt. Een handige manier is hardop tellen terwijl je het ritme klapt. Ondertussen check je natuurlijk of wat je doet overeen komt met wat er geschreven staat. Vind je het een lastig ritme en zitten er zestiende figuurtjes in zoals in bovenstaande voorbeeld? Tel dan eerst in achtsten (1-e-2-e-3-e-4-e).
Je kunt ook het ritme zingen/zeggen. Om jezelf te controleren tel je met je voet erbij of zet je een metronoom aan. Houd daarbij in de gaten waar je bent in de maat.

Tip: tel af voor jezelf om in het juiste maat- en tempogevoel te komen.

Stap 3: Leer jezelf aan

Als je het ritme tot klinken hebt gebracht, heb je er nog niet meteen een gevoel bij. Als je geconcentreerd staat te tellen en klappen is dat nog wat lastig natuurlijk.
De volgende stap is daarom om te herhalen en dan op een gegeven moment in stilte mee te tellen. Totdat je het ritme begint te herkennen en het tellen naar de achtergrond verdwijnt. Dan ben je klaar om te spelen!

Succes!

The post Hoe vogel ik dit ritme uit? appeared first on De Saxschool.

Natuurlijk zijn er beperkingen en die zijn voor iedereen anders. Maar een handige manier van oefenen helpt ontzettend veel. Daarnaast is het belangrijk een juiste mindset te hebben: één die zowel vertrouwen als realistische verwachtingen geeft. En bovenal natuurlijk plezier in spelen.

Tips voor een effectieve manier van studeren kun je vinden in de onderstaande blogs. Ook in het e-boek Spelen vanuit je hart  vertel ik over instuderen, muzikaliteit en over leren spelen op gevoel.
Hierbij nog een tip voor een juiste mindset tijdens het studeren:

Deze tip is stilstaan bij wat je hebt bereikt. Klinkt eenvoudig, maar dat in de praktijk valt dat vaak tegen; eager als we zijn om snel in te studeren, net zo mooi te klinken als de docent, helemaal vrij te kunnen improviseren over akkoorden en ga zo maar door.
Blader eens terug in je eerste boeken. Bedenk hoe moeilijk je die eerste stukjes vond, hoe je nog niet wist hoe je je handen moest houden. Je herinnert je misschien die harde piep die steeds maar weer uit je sax vandaan kwam. Geniet van het feit dat je goed genoeg bent geworden om in je orkest of band te zitten, of aan een workshop mee te doen. Merk op hoe mensen die zelf geen instrument spelen, vaak verzuchten dat ze dat ook zo graag zouden willen kunnen. Jij kan dat, jij hebt die lessen gehad en misschien al honderden uren gemaakt op je instrument.

Ook tijdens het oefenen kun je de kleine momentjes vieren waarop iets lukt. Als je in kleine stappen studeert, zijn er des te meer momenten waarop iets te vieren valt. Zoals bijvoorbeeld een ritme begrijpen, het vervolgens kunnen klappen of zingen, dan langzaam spelen, snel spelen en vervolgens kunnen variëren.
Focus je op deze stappen en niet op de zaken die je nog niet kunt. Zo wordt het studieproces een aaneenschakeling van positieve momenten, zonder je nog te bekommeren over een ‘perfect’ eindresultaat.

Veel speelplezier!

Floor Wittink

*Het e-boek Spelen vanuit je hart is tot 6 december (2020) voor €10 verkrijgbaar! 

Bekijk ook:

• zes tips voor je motivatie
• foutloos parcours
• tips om een nieuw stuk in te studeren
• zes tips voor een productieve oefensessie

The post De weg is het doel: tips voor plezierig studeren appeared first on De Saxschool.

Ik gebruik de volgende (officiële) namen voor de kleppen:

Hulpgreep B-C

Snel afwisselen of trillen met B – C kun je het beste doen met de Tc greep: je speelt de B en drukt daarbij de middelste klep, de Tc, met je rechterhand in om de C te laten horen (zie de linkerfoto)

Hulpgreep Bes-C

Je kunt ook op deze manier een triller spelen met de Bes en de C. Je speelt dan de Petit Bes (zie foto) en gebruikt weer de Tc om te trillen met de C.

Hulpgreep Fis

Snel afwisselen tussen F en Fis is net zo onhandig als de wissel tussen de B en de C. Gebruik daarom de ‘Hulp Fis’: je speelt de F en drukt daarbij de tf klep in met je rechter ringvinger.

Hulpgreep D octaaf

Een snelle wisseling tussen de C en D octaaf kun je spelen door bij de C de C2 in te drukken. Idem voor een octaaf hoger.
Voor C-Dis octaaf gebruik de C3 of de C4 klep (welke kleppen dit zijn kun je zien in het overzicht bovenaan dit artikel).
Probeer uit welke het beste werkt qua stemming.

Cis-D octaaf

Voor een wisseling tussen de Cis en D octaaf kun je de C1 gebruiken. Voor Cis-Dis gebruik weer de C4.
Check nogmaals de stemming bij jouw saxofoon en probeer uit met deze zijkleppen.

Hulpgreep Bes

Voor de wisseling tussen B en Bes kun je de B met daarbij de F klep of E klep gebruiken.
Probeer uit welke het beste klinkt op jouw saxofoon.

Triller A-Bes

Gebruik voor de triller A-Bes de Bes greep met de Ta klep (zie foto)

Ook handig om te weten:

• Bij een triller tussen de Fis en Gis kun je de Gis klep laten staan.
• Bij een triller tussen de As en de Bes kun je de Gis klep laten staan.

Bekijk de online cursus Jouw ultieme sound

Floor, wat een GAVE (en duidelijk uitgelegde) cursus is ‘Jouw ultieme sound’!!! Vandaag alweer de laatste les ontvangen. Ik ben er nog druk mee aan de slag en weet nu al dat ik in de toekomst nog vaak lessen terug zal kijken om onderdelen weer op te frissen of nog even te horen/zien hoe het ook weer moest! O, ja, Ik weet nu ook weer hoe spierpijn in je kaken/wangen voelt ….Dankjewel!! Ik ga de lessen goed bewaren….
Marja Verburg

Elke saxofonist beveel ik de cursus: ‘Jouw ultieme sound’ aan. Of je nu een beginner bent of als je al aardig kunt spelen. Er is denk ik voor iedereen wel wat te leren en te verbeteren. Floor brengt haar tips heel duidelijk. Ze vertelt rustig wat ze bedoelt en laat dat heel goed zien en horen in filmpjes. Je kunt de filmpjes net zo vaak afspelen als je wilt. Dan ga je vanzelf enthousiast de door haar gegeven oefeningen en voorbeelden na doen om uit te proberen hoe ze bij je werken. Zelf heb ik een aantal jaren les gehad van verschillende docenten, maar het merendeel van de oefeningen doe ik nu voor het eerst! Toppers voor mij zijn de vibrato- en bending-oefeningen. Ik probeer ze nu in mijn spel toe te passen waar het maar kan.
Janna van der Kamp

Bedankt voor de nuttige lessen. Er ging een wereld voor mij open. Ik heb nu 4 jaar sax-les, maar deze technieken zijn nooit besproken. Ik heb er veel aan.
Vlok van Harten

Elke week een filmpje ontvangen over één technisch onderdeel van het saxofoon spelen; en dan merk je eigenlijk pas hoe veelzijdig én moeilijk het spelen op de saxofoon is. Elk onderdeel vraagt heel veel oefening; dat is tegelijkertijd het voordeel van de video-lessen. Je kan het in je eigen tempo doen. De uitleg is zeer duidelijk; je hebt echter geen directe feedback. Ik vond het daarom des te prettiger, dat er deze zomer een “live” workshop ademhaling was. Daar heb ik veel van opgestoken; naast de uitleg over ademhaling uit de cursus  “Jouw Ultieme Sound”. Met hulp van technische “knowhow” en alle praktische oefeningen, ben ik in mijn tempo op weg naar mijn ultieme sound.
Jolanda van der Linden

Heel nuttig in coronatijd. Embouchure, adem, keel, etc. Ik dacht dat ik de les over vibrato kon overslaan (gebruik ik op mijn tenor alleen bij sub spelen in het lage register), maar het voegt toch weer iets toe aan het arsenaal van klank- en expressiemogelijkheden. Heldere uitleg steeds. De oefeningen vereisen wel wat discipline, zeker voor een amateur, maar: dankjewel, Floor!
Laurens Hogebrink

Beste Floor,
Ik heb erg veel opgestoken van jou lessen. Vooral de nuances in het spelen waren zeer welkom. Jouw lessen zijn leerzaam en duidelijk uitgelegd. Mijn hartelijke dank daarvoor en ik zal jou lessen nog menig keer raadplegen.
Vriendelijke groet, Marianne Oskam Eradus

Beste Floor
Dank voor je leerzame lessen! Ik kijk ze nog vaak per les na en heb een mooie klank uit mijn tenorsax gekregen. Altijd geïnteresseerd in vervolglessen. Nogmaals dank voor je zinnige en charmante bijdrage!
Groet Wim

Dag Floor
De lessen hebben me weer bewust gemaakt van wat ik doe op de sax en wat  ik zou willen doen. Vooral de lessen over embouchure en zuiver spelen. Je lessen zijn goed opgebouwd en de vele voorbeelden spreken verduidelijken wat je verteld en laat zien, daardoor beklijft het beter. Als ik een tijdje de oefeningen dagelijks doe merk ik dat mijn geluid en zuiverheid met sprongen vooruit gaan. Het is eigenlijk wel bijzonder dat dit in mijn reguliere lessen amper aan bod is gekomen. Maar ik vind het lastig om de discipline vast te houden om consequent de oefeningen te blijven doen. De webinars zijn daarom heel fijn om een nieuwe boost te krijgen. Ik ben zeker van plan om de lessen te blijven herhalen. In de toekomst zou ik ook graag af en toe een workshop volgen om weer nieuwe inspiratie en motivatie op te doen. Voor nu bedankt en succes.
groetjes
Hetty

Klik hier voor het artikel De beste Bes

.

The post Handige hulpgrepen I appeared first on De Saxschool.

Soms klonk het minder mooi, niet gefocust, niet ‘lekker’, maar routinematig. Dat ligt natuurlijk op de loer; je moet van jezelf of van je docent inspelen en voor je het weet sta je op de automatische piloot je riedeltjes af te draaien alvorens te beginnen aan het ‘echte werk’.

Ik zag een keer een masterclass van trompettist Wynton Marsalis waarbij aanraadde om altijd, wat je ook speelt, te doen alsof je op een podium voor een groot publiek staat. Niet om daar nu zenuwachtig van te worden, maar om altijd je best te doen om zo mooi mogelijk te spelen. Hij speelde vervolgens een simpele inspeeloefening; langzaam, geconcentreerd en met een prachtige klank. Ik heb dit onthouden en probeer sindsdien ook de simpelste oefening met intentie te spelen.

Ik hoop dat dit jou ook inspireert om van elke oefening die je speelt muziek te maken.

Een hele goede inspeeloefening is het spelen van toonladders; muziek is opgebouwd uit toonladders en zij geven je dus inzicht en gevoel voor de structuur van muziek. Dit is dus een mooie manier om muzikale en technische aspecten te oefenen.

Hieronder vier aspecten waarop je je kunt focussen tijdens het spelen van een toonladder (of toonladderpatroon):

Klank

Focus op het maken van een mooie klank, waarbij je let op kleur, kern, egaliteit, ademhaling, ontspanning, zuiverheid of misschien kun je nog een ander aspect bedenken. Begin langzaam en maak elke klank zo mooi mogelijk.

Snelheid

Je kunt ook snelheid oefenen met behulp van een toonladder, maar daarin wil je nog steeds een mooie en egale klank hebben, want wat heb je aan snel kunnen spelen als het niet mooi is? Snelheid gaat dus niet alleen om vingers, maar om het gehele plaatje. Voor het oefenen van alleen de beweging van je vingers kun je de toonladder spelen zonder te blazen. Je bent dan veel bewuster van de bewegingen die je maakt.

Intervallen

Bij een toonladder heeft iedere toon zijn eigen functie en kleur. De grondtoon voelt als thuiskomen. Een grote, majeur, terts ( de derde toon in de toonladder) heeft een open karakter en een kleine, mineur, terts klinkt wat droeviger, grimmiger, of ‘blue’. De zevende toon wil graag oplossen naar de volgende, die weer de grondtoon is.
Het is niet helemaal in woorden uit te drukken, zeker niet voor alle muziek, maar wel te voelen. Speel maar eens de toonladder waar jouw stuk in staat; neem de tijd en voel de functie van iedere toon.
Als je stuk een begeleidingstrack heeft, kun je op een zelf gekozen tempo de toonladder mee te spelen met de muziek.

Ritme

Je kunt een toonladder ook gebruiken om ritmisch wat sterker te worden. Hiervoor kun je een metronoom gebruiken zodat je jezelf kunt controleren. Zet bijvoorbeeld de puls op ’60’ en neem dit als tel. Vervolgens kun je per tel één, twee, drie of vier tonen spelen en zo de snelheid bepalen waarop je de toonladder speelt (heen en terug en als mogelijk over het hele bereik van je saxofoon).

Controleer jezelf steeds of je nog samen bent met de metronoom.
Je kunt ook andere ritmische figuren gebruiken bijvoorbeeld uit een stuk waar je mee bezig bent.

Wat is jouw manier om in te spelen? Heb je zelf ook een ’toonladdertip’? Laat het me weten en plaats je reactie hieronder!

The post Tips voor het inspelen appeared first on De Saxschool.

Mijn antwoord is: je bent er nu klaar voor, je hoeft alleen maar je stuk op de juiste manier in te studeren.
Dat ‘alleen maar’ is niet altijd simpel, want behalve de juiste kennis over het instuderen van muziek is er ook geduld en discipline nodig.
Niet altijd makkelijk dus maar wél haalbaar.

Over het instuderen van muziek schrijf ik al enige tijd. Inmiddels is er een boek verschenen met ontzettend goede tips voor het studeren: Quality Practice van Susan Williams (in het engels).

In dit blog vertel ik over effectief oefenen zoals beschreven in dit boek, zodat je met recht het doel kunt stellen: in 2018 ga ik (weer) heerlijk muziek maken!

Het voorwoord in het boek Quality Practice is van Prof. Dr. Eckart Altenmuller en hij begint met een statement naar mijn hart:
‘The latest scientific studies reveal what is perhaps one of the most improtant secrets to succesful practicing: experimenting.
Exploration, attention, self-organization, motivation, autonomy and the love for music are the ingredients.’

De meest succesvolle musici gebruiken verschillende methodes om te oefenen. Al doende komen zij erachter wat op dat moment voor hen goed werkt. Bovendien studeren zij de muziek als geheel in en niet als technische onderdelen die in later stadium muziek moeten worden.

Maar laten we een stapje teruggaan: waarom maken we muziek? Wat is het hoogste doel?

Als we dat vragen aan musici is het antwoord meestal: ‘omdat we met muziek een verhaal vertellen’ of ‘omdat muziek je raakt’.
Het hoofddoel van het studeren is echter vaak: ‘alle noten juist spelen’ of ‘de juiste techniek onder de knie krijgen’.

Dat is gek toch?

Muziek is ook ingewikkeld in die zin dat er veel verschillende aspecten van het muziek maken zijn, variërend van motorische vaardigheden tot expressie tot analytisch denken tot creativiteit. Daarbij spelen zowel je bewuste als je onbewuste een rol en hoe ga je daar nu weer mee om als je studeert?

Daarom is het belangrijk om je een holistisch model voor te stellen bij het instuderen van muziek, met aandacht voor lichaam, je denkende mind en expressie. Mijn collega saxofonist en muziekpedagoog Jelske Hoogervorst schreef in haar laatste blog ook over dit boek, waar wij dus beiden enthousiast over zijn. Zij legt heel bondig en goed het holistische model uit, inclusief het bijbehorende schema van Susan. Hier kun je haar blog lezen: Oefenen: eerst techniek of eerst expressie?

Terug naar de creativiteit en expressie waar de heer Altenmuller over sprak. Samenvattend zou je kunnen zeggen dat het belangrijk is om creatief te zijn met je werkvormen en daarbij uit te gaan van de expressie.

Bijvoorbeeld:

1. Je doel is om een bepaald stuk te kunnen spelen.

2. Handig is om daarbij een structuur te bedenken voor je oefenen: hoe lang, hoe vaak, heb je een deadline etc.

3. Bedenk op het gebied van analyse (hoe zit het stuk in elkaar), techniek en expressie wat je moet instuderen. Waar gaat het stuk over, welke stijl muziek betreft het? Er zijn bijvoorbeeld moeilijke loopjes en ritmes, maar je wilt ook weten waar herhalingen zitten, wat de vorm is.

Je bent er klaar voor en gaat beginnen met spelen!

4. Begin dan niet met de techniek maar met de expressie: deze is namelijk de wegwijzer voor je techniek. Denk dus aan het verhaal wat je wilt vertellen, welke emotie je in je spel wilt leggen en stel je je klank voor nog voordat je speelt.

5. Varieer met je focus in elke oefening, of het nu op het gebied van expressie is of van techniek:

• Je kunt je bijvoorbeeld met je ogen dicht op de beweging van je handen concentreren en zo een loopje oefenen.
• Je kunt je op de gewenste klank focussen.
• Nog meer uitzoomend kun je je focussen op het verhaal dat je wilt vertellen met je muziek.

En dan kun je in al deze aspecten ook weer variëren:

• Speel je loopje langzaam, snel, omgekeerd, zacht etc.
• Maak je klank rauw, helder, lieflijk etc.
• Laat het verhaal eens anders verlopen

Wees daarbij niet bang voor fouten! Deze heb je nodig om verder te komen en te durven spelen.

Ik wens je een spetterend 2018 met veel speelplezier!

Kijk hier voor de komende workshops!

Meer weten over dit onderwerp?

Bekijk het e-boek Spelen vanuit je hart met praktische tips voor muzikanten!

Andere blogs:

• Hoe studeer ik een nieuw stuk in
• Vrij spelen op het podium
• Uit je hoofd leren spelen: vijf tips
• Zes tips voor een productieve oefensessie
• Zes tips om je motivatie te verbeteren
• Foutloos parcours

En:

• Jelske Hoogervorst haar blogs zijn te vinden via deze link
• Fluitiste en pedagoge Wieke Karsten geeft hele goede tips over musiceren en het brein

The post Echt muziek maken in 2018! appeared first on De Saxschool.

Zingen met je saxofoon

In dit artikel vertel ik wat lang niet altijd bekend is, maar wel heel belangrijk bij het maken van een mooie klank: het gaat om het samenspel van embouchure en van het vormen van de klank in je keel. Ik maak voor de duidelijkheid een onderscheid tussen wat je doet met je mond (met name je onderlip) en met je mondholte/keel.

Je onderlip meer of minder kunnen aanspannen en het kunnen vormen van je klank in de mondholte zijn twee mechanismen die je apart van elkaar wilt kunnen gebruiken!

Een voorbeeld:
Stel je bent niet tevreden is met je klank in het hoogste register D tot en met Fis. Ik vraag je om de hoge tonen te spelen terwijl je goed doorblaast met je onderlip los genoeg zodat het rietje voldoende ruimte heeft om te klinken. Bij het spelen van hoge tonen gaan we namelijk vaak onbewust knijpen.

Je speelt nu de hoge tonen met lossere onderlip, maar het geheel klinkt nu te laag met een kelige sound.
Wat gebeurt er?
Je onderlip is losser, maar ook je mondholte is meer open geworden, zodanig zelfs dat je geen goeie klank meer vormt.

Wat je wilt is de klank vormen, alsof je meezingt met de muziek maar dan zonder stem.

1. Zing maar eens een hele lage toon en dan een hele hoge. Voel je het verschil in je keel? Doe dan hetzelfde maar dan zónder je stem, voel de beweging in je keel.

2. Probeer dit nu eens uit bij het spelen van je saxofoon. Blaas een lange toon in het middenregister. Terwijl je doorblaast probeer je verschil in je keel te maken alsof je een lage of juist een hoge toon wilt gaan zingen. Wat gebeurt er met de klank? Speel nu een hoge toon en dan een lage en observeer wat je doet in je mondholte. Maak je verschil? Of doe je voor je gevoel hetzelfde?

3. Als je dit een beetje onder de knie hebt, observeer dan wat er gebeurt als je een toonladder speelt. Zing je nu onbewust mee? Of doe je eigenlijk niet zoveel met je mondholte? Heb je je keel open of juist niet? Voelt het ontspannen?

4. Speel nu nog eens de toonladder, maar bereid elke toon voor. Dat wil zeggen: vóórdat je de volgende toon speelt hoor je hem in je hoofd. Dan pas ga je de toon ook echt spelen. Je zult nu in een langzaam tempo heel geconcentreerd spelen. Als je op deze manier speelt, vorm je onbewust veel meer je toon. Het geeft niet als je nog niet zoveel verschil hoort of voelt, het is een kwestie van oefenen. Bewustzijn én gehoor hebben tijd nodig om te groeien.

4. Een volgende stap is observeren wat je met je onderlip doet. Kun je een beetje meer of minder spanning geven terwijl je de toon blijft meezingen in je keel? Vooral bij de hoge tonen zul je merken dat ze mooier gaan klinken als je het niet knijpt met je onderlip én de toon vormt in je mondholte.

Wat ik bedoel met mondholte zie je bij deze zanger die middels een scan wordt gefilmd. Je ziet dat de tong (een enorme spier zo blijkt) meebeweegt bij het vormen van de verschillende klinkers. Bij de ‘A’ is de achterkant van de tong omlaag en bij de ‘U’ en de ‘I’ omhoog. Op een andere manier zie je verschil in hoge en lage tonen.

Met het puntje van de tong en de mond vormt hij de medeklinkers. Dat doen wij saxofonisten natuurlijk niet. Daarom zijn er gelukkig nu ook MRI video’s van blazers!

• Kijk hier naar een video van een hoorniste. Hierbij kun je ook prachtig de aanzet zien. Kijk bijvoorbeeld op 2.00 om te zien wat er gebeurt als ze van hoog naar laag speelt.
• Iets minder duidelijk, maar meer lijkend op wat wij doen is deze video van een klarinettist.

Geef je hier op voor het webinar over dit onderwerp op 14-4-21, 20.00-21.00

Verwante produkten:

• Bekijk hier de online cursus Jouw ultieme sound! (geheel in eigen tijd te volgen)

• Spelen vanuit je hart: praktische tips voor het musiceren vanuit je hart. Dit is een e-boek en online verkrijgbaar.

Verwante artikelen:

Zes-tips-voor-een-goede-embouchure

Zeven-oefeningen-voor-jouw-ultieme-sound

Lage-en-hoge-ademhaling-uitgelegd-videoblog

5-tongtips!

7-tips-en-trics-voor-een-goede-aanzet

Hoezo-actief-uitademen-3-weetjes-ademsteun

Kleuren-maken-in-je-spel-vidoeblog

Op-zoek-naar-je-ultieme-sound

Hoe-maak-je-vibrato-op-de-saxofoon

Effecten-op-de-saxofoon

Hoe-werkt-ademsteun-videoblog

The post Spelen in de MRI appeared first on De Saxschool.

De Petit en de Ta

Er zijn twee standaard grepen voor de bes: de Petit bes en de Ta bes. Dit zijn de officiële namen van de kleppen. Zie hiervoor ook dit overzicht: Officiele namen kleppen saxofoon

De Petit bes speel je door de B klep samen met het kleine klepje eronder in te drukken (wees je ervan bewust dat je je vinger zo kunt laten staan ook al speel je andere noten, met uitzondering van de B). Voor de verdere techniek en precieze grepen verwijs ik naar je docent of naar de literatuur.
De andere bes greep is de Ta bes: je combineert de A greep met de onderste zijklep bij je rechterhand, zie hiervoor ook bovenstaande overzicht.

Zoals ik al zei wil je allebei de grepen kennen want je hebt ze allebei nodig. Welke bes je het beste kunt spelen hangt af van welke noten je ervoor of erna speelt.
De Ta bes gebruik je in combinatie met de B. De petit bes is echt onhandig in combinatie met de B want het geeft spanning in de hand. Je kunt verder geen duidelijke indruk maken en niet op snelheid de wisseling maken. De Ta bes kan ook handig zijn in combinatie met de A en de C.
De petit Bes gebruik je in de meeste andere gevallen. Het is bijvoorbeeld makkelijker wisselen tussen de petit bes en de G,F,E of de D dan tussen de TA bes en deze grepen. Probeer het maar eens snel te doen, dan merk je het nog duidelijker.

Uiteraard moet je wel eerst de greep oefenen als je er nog niet bekend mee bent, anders voelt het nooit handig!

Teken de grepen aan in je muziek

Tijdens het spelen wil je niet steeds hoeven nadenken over welke bes je gebruikt, teken het dus voor jezelf aan in je muziek. Je kunt de grepen erbij zetten zoals in het voorbeeld hieronder. Dit is meteen een voorbeeld om te zien waar je welke bes het handigste kunt gebruiken. Ik heb in één geval twee mogelijkheden benoemd zodat je weet dat het op deze plek niet uitmaakt welke greep je kiest. Bij het aantekenen raad ik je aan een keuze te maken.

(klik voor vergroten)

De hulpgreep bes

De bes kan ook gespeeld worden met de b klep en de e of de f klep samen, dus met de eerste en de vijfde of vierde vinger. Qua klank is deze niet favoriet, maar hij is bijvoorbeeld nodig als je een B-Bes triller wilt spelen. Dat gaat met beide andere grepen, de Petit en de Ta, niet goed.

Trillers

Bij hele snelle wisselingen zoals bij trillers wordt het meest duidelijk wanneer een combinatie van grepen wel of niet lekker werkt.
Bij een triller met Bes en B werkt de hulpgreep het beste zoals hierboven beschreven.
Bij een triller met Bes-C (de middelste Bes en C en met octaafklep) kun je de petit Bes gebruiken in combinatie met de TC, de hulpgreep van de C (de B plus de middelste zijklep bij de rechterhand, zie ook het overzicht bovenaan dit blog). Of je gebruikt de Ta bes in combinatie met de gewone C en dan houd je de Ta klep ingedrukt. Kijk voor jezelf wat qua klank en zuiverheid het beste werkt.
Bij de triller Bes-A gebruik je de Ta bes.

Vind je dit artikel nuttig? Deel het of laat je comment achter!

The post De beste bes appeared first on De Saxschool.