Is muziek multitasken?

13 februari 2021
In dit blog geef ik je een paar simpele, maar zeer doeltreffende tips om te oefenen. Handig oefenen zorgt ervoor dat je iets leert spelen waarvan je dacht dat je dit nooit zou kunnen. Het helpt je vervelende fouten te vermijden die altijd maar terug blijven komen. Het zorgt voor meer speelplezier en minder zenuwen voor optredens. Dus laat de ‘Ik ben al oud’, ‘Ik ben te laat begonnen’, ‘Ik ben niet muzikaal’ maar achterwege en bedenk dat je vooral de juiste methode wil vinden.
Deze keer geef ik tips naar aanleiding van het boek Lezen, weten en niet vergeten van Mark Tigchelaar. Ik vertaal deze tips in de komende blogs naar de muziek. Hierbij het derde principe: omarm single tasking!

Stel; ik geef jou les. Je speelt een stuk en na afloop vraag ik je om het nog eens te spelen en te letten op de dynamiek, de zuiverheid, je embouchure en de aanzet. Dit zal teveel zijn om aan te denken en het speelt nou niet bepaald relaxed. Maar in muziek moet je nu eenmaal tegelijkertijd blazen, aanzetten, vingers bewegen, op het ritme letten etc etc. Dus gaan we vaak maar gewoon van start met spelen en proberen we alles zo goed mogelijk te doen.Bij het instuderen van een nieuw stuk wordt het nog lastiger: hoe maak je een stappenplan? Sommige mensen beginnen bij de toonhoogte en spelen als een soort rebuspuzzel alle toonhoogtes achter elkaar, hopend dat er als vanzelf een logica en een juist ritme ontstaat. Dit is niet handig omdat die samenhang meestal niet als een wonder ontstaat.  Bovendien studeer je van alles verkeerd in wat er maar moeilijk weer uit te krijgen is.

Terug naar het principe van Tigchelaar: omarm single tasking. De conclusie na een vijfjarige vergelijkende studie van meer dan zeshonderd wetenschappelijk artikelen over dit onderwerp luidt: als je meerdere taken tegelijk uitvoert, multitasking, ben je gemiddeld vier tot tien keer langer bezig om alle taken uit te voeren en maak je significant meer fouten in elk taak. Niet handig dus, ook al voelt het soms toch echt als tijdswinst.Maar we doen toch vaker dingen tegelijkertijd? Fietsen en praten? Lopen en spelen? Dat klopt en dat is ook geen probleem. Het wordt pas een probleem als je leert fietsen en tegelijkertijd een moeilijk gesprek voert. Het gaat dus om de hoeveelheid bewuste aandacht die je nodig hebt. Is iets nieuw of moeilijk? Dan wil je je bewuste aandacht daarop richten.

In het geval van het oefenen van een muziekstuk focus je op één aspect tegelijk dat je wilt verbeteren zoals bijvoorbeeld hard en zacht spelen. Dus als we teruggaan naar de lessituatie: ik zou je bijvoorbeeld vragen om het stuk nog eens te spelen en dan vooral te letten op de dynamiek. Tijdens het spelen merk je van alles op:  Hé hier staat dat je zacht moet spelen, dat had ik nog helemaal niet gezien! of: Best lastig eigenlijk om hier zo zacht te spelen, of je doet eenvoudig je best om het forte echt luid te spelen.  Een volgende keer zul je de dynamiek beter toepassen, zelfs als je er niet meer zo op let.

Als je een nieuw stuk van bladmuziek instudeert gaat nog niets vanzelf dus hoe begin je? Wat is een goede eerste stap? De kunst is om eerst in je hoofd de muziek te gaan horen, dus om zonder instrument te beginnen. Dat is goed uit te voeren zonder dat je iets verkeerd instudeert. Begin dus bij wat voor soort stuk is het is; sfeer, stijl, tempo, maatsoort. Ga dan de muziek globaal in je hoofd horen voordat je speelt. Dan weet je in elk geval of het een neushoorn of een bloem moet worden. Begin dus vanuit de omtrek en ga dan stap voor stap inkleuren. Een compleet stappenplan vind je in het e-boek Spelen vanuit je hart met praktische tips voor het musiceren!

Online saxcursus Jouw ultieme sound

16 juli 2020

Speel je saxofoon en wil je je klank voller, ronder, krachtiger of juist subtieler willen maken en ben je benieuwd hoe je speciale effecten maakt, zoals vibrato en bending?In zeven lessen leer ik je stap voor stap jouw techniek verbeteren en het maximale uit je sax te halen. Onderwerpen die aan bod omen zijn; embouchure, mondholte/keel, ademhaling, zuiverheid, aanzet, vibrato en bending.De cursus is volledig online. Verdeeld over veertien weken krijg je zeven lessen in je mailbox met video’s, PDF’s en oefeningen. Deze kun je zo vaak en wanneer je wilt bekijken.En: je kunt ook de lessen apart bestellen.

Mijn naam is Floor Wittink en ik heb in 2002 mijn Masterdiploma Klassiek saxofoon behaald bij Johan van der Linden. Tijdens en na mijn studie heb ik in verschillende kamermuziekensembles, muziektheaterproducties en symfonieorkesten gespeeld. Daarnaast geef ik meer dan 20 jaar saxofoonles en workshops.

INHOUD

De lessen gaan over embouchure, mondholte/keel, ademhaling, aanzet, vibrato en bending. Je krijgt inzicht in hoe deze technieken je klank beïnvloeden en je krijgt oefeningen mee. Deze oefeningen zijn geen quick fix: ze zijn bedoeld om regelmatig voor langere tijd te doen. Op deze manier wordt je je bewust van de bewegingen en automatiseer je ze. En pas dan kun je ze goed gebruiken om muziek mee te maken. Maar je hoeft er ook niet op te zwoegen: 5 tot 10 minuten aan het begin van elke sessie is voldoende. Wel het liefst een aantal keren in de week, hoe vaker hoe beter!

Bekijk hier een preview van de eerste les over de embouchure.

VOOR WIE

Deze cursus is voor jou als je je klank verder wilt ontwikkelen en met meer vrijheid wilt spelen. Het is voor spelers die de basis onder de knie hebben. Tot en met de gevorderde spelers kan de cursus worden gevolgd, want er zijn altijd weer nieuwe tips toe te passen.NB: Als je begint met saxofoon spelen raad ik je aan om een professionele docent te nemen. Alleen dan kun je een goede basis opbouwen.

DOEL

Het doel van deze cursus is om een mooie klank uit de sax te kunnen halen maar vooral ook om te kunnen kleuren; zodat je met de noten een verhaal kunt vertellen. Ook leer je met meer gemak te spelen.

HOE WERKT HET

Om de week, gedurende 14 weken krijg je een nieuwe les in je inbox. Daarin vind je video’s met uitleg en oefeningen. Bijgevoegd is een document met samenvatting en de oefeningen nog eens in een schema gevat. Je bent ongeveer 15 minuten kwijt met het bekijken van de video’s. De oefeningen doe je elke keer aan het begin van je oefensessie. Hoe vaker hoe beter, maar niet langer dan 5 tot 10 minuten full focus.Je vindt ook bonus oefeningen: deze zijn voor de speler die (nog) meer uitdaging zoekt.

Je kunt de lessen ook los bestellen, bijvoorbeeld als je vooral geinteresseerd bent in het verbeteren van je embouchure of van zuiver spelen.

HOE LANG KAN IK EROVER DOEN?

Om de week ontvang je een nieuwe les maar dat betekent niet dat de vorige af moet zijn. Je kunt ook een maand over een les doen. Sterker nog; dat is zelfs heel goed want dan heb je de tijd om de nieuwe techniek te leren. Dus je kunt de lessen in een mapje verzamelen en je eigen tempo aanhouden.

NB: De lessen zijn niet toevallig in deze volgorde: de oefeningen bouwen voort op de vorige. 

MEER OVER FLOOR WITTINK

Zuiver leren spelen

12 juni 2020

Zuiver spelen is enorm belangrijk voor je sound. Als je zuiver speelt wordt je geluid als veel mooier ervaren, en andersom. Voor je oren valt de kleur, een mooie klank dus samen met zuiverheid. Kortom; wil je mooi klinken, oefen dan het zuiver spelen!Hierbij een stappenplan:

Hoe zuiver én vals is jouw sax?

Eerst wil je je instrument leren kennen. Welke tonen zijn op jouw sax te hoog en te laag? Dit wil je in kaart brengen. Het liefst in een uitgebreid, zelfgemaakt, schema. Hoe pak je dit aan?

  1. Gebruik een tuning app (bijvoorbeeld Cleartune)
  2. Stem af op de stemtoon
  3. Speel alle tonen en check de zuiverheid.

Let erop dat je in een gemiddelde sterkte speelt en met een embouchure zoals je dit normaal ook gebruikt in je spel. Je embouchure moet dus onder controle zijn. Als je net begonnen bent met saxofoon spelen heeft het nog niet zoveel zin om subtiele verschillen te meten. Eerst maar eens de basis op orde!

Corrigeren

Hoe corrigeer je vervolgens deze tonen?

  1. Bij kleine correcties gebruik je je embouchure; je trekt de toon een beetje omlaag of geeft een beetje meer spanning.
  2. Als je toon teveel omlaag moet trekken of heel erg moet knijpen, wordt de toonkwaliteit teveel beïnvloed. In dat geval gebruiken we hulpgrepen. Deze kun je bijvoorbeeld vinden in het Tipboek Saxofoon.

Automatiseren

Als je weet hoe je de tonen op jouw sax aanpast, wil je dit gaan automatiseren. Speel hiervoor regelmatig met de tuning app​ of met een backing track. Speel lange tonen speelt totdat de app aangeeft dat deze zuiver zijn of, in het geval van de backing track, tot ze helemaal samenvallen met de muziek. Zo leer je steeds sneller aanpassen en gaan je oren en je embouchure de juiste stand onthouden. Zodat je er niet meer bij na hoeft te denken.

Zie voor een voorbeeld deze video waarin ik langzaam een toonladder speel en iedere toon check met de Cleartune app.  Kan ik in één keer de toon zuiver spelen? Of is de ene aanpassing beter dan de andere? Ik probeer dit uit en probeer te onthouden welke tonen nog niet helemaal zuiver waren.

Maar dat zegt ook niet alles

​Houd in gedachten dat er veel van invloed is op de zuiverheid! Temperatuursverschillen zorgen er bijvoorbeeld voor dat je je sax anders moet afstemmen. Maar een mondstuk verder uit of in beïnvloedt ook de verhoudingen tussen de tonen.  Dus in een hele warme ruimte is die D nu nog meer te hoog geworden.Daarnaast heb je te maken met je medemusici; hoe klinken jullie samen? Is de trompettist naast je te hoog? Wie past er aan? Of allebei? Hoe kleurt het interval samen? Je zult dus altijd weer een beetje moeten aanpassen, luisteren, aanpassen. En tenslotte kun je ook nog kleuren met kleine verschillen in intonatie.

Kortom

Het blijft altijd muziek en het tuning apparaat heeft niet altijd gelijk! Maar deze oefening zorgt ervoor dat een hele goede basis hebt in het zuiver spelen. En helpt je steeds beter onderscheiden wat vals en wat zuiver is.

In mijn online training Jouw ultieme sound leg ik al deze stappen nog eens uitgebreid uit met voorbeeldvideo’s.​Bestel hier deze cursus!

groet!

Floor Wittink​

The Art of Saxophone Playing

20 mei 2020

​The Art of Saxophone Playing

The Art of Saxophone Playing is een boek van Larry Teal uit 1963. Larry Teal (1905-1984) was een saxofoondocent aan een conservatorium in Michigan, USA. Hij was zowel saxofonist als klarinettist en fluitist en speelde zowel klassiek als in een jazz band. Zijn boek heb ik in conservatoriumtijd gelezen. Toen bestond het al 30 jaar, maar het is blijkbaar een ‘classic’.Omdat ik bezig ben met mijn eerste online training voor saxofonisten, heb ik die boek er weer eens bij gepakt. Zou er nog iets in staan wat ik ben vergeten, of waar ik het misschien niet (meer) mee eens ben? ​

Het begin van het boek neemt je meteen terug in de tijd; geschreven in begin jaren zestig heeft de saxofoon nog last van de reputatie een ‘makkelijk’ instrument te zijn. Larry Teal corrigeert dat door hier een woord aan toe te voegen: de sax is makkelijk om slecht te spelen.Zeker kun je op een saxofoon snel een melodietje spelen, maar het gevaar is te denken dat serieuze studie daarom niet nodig is. Zoals koperblazers vaak veel meer aandacht besteden aan basisoefeningen en inspelen of zoals strijkers die pas na jaren een beetje fatsoenlijke toon produceren. ​Saxofonisten hebben veel aan dit boek gehad en inmiddels hebben ‘we  ook een inhaalslag gemaakt. ​

Maar toch blijft dat ‘makkelijke’ wel een achilleshiel. Ik merk nog vaak dat op saxofoonlessen er weinig aandacht wordt besteed aan hoe je eigenlijk aanzet, wat je nu precies doet met je onderlip, hoe je mondholte invloed heeft op je klank. En natuurlijk ook de ademhaling: buik, borst; wat mag nu wel en wat niet  en wat is ademsteun eigenlijk precies. Je komt een aardig eind op de sax als je hier weinig aandacht aan besteedt, want die tonen komen er wel uit na een paar maandjes oefenen. Terwijl een koperblazer er bijvoorbeeld niet mee weg komt.​Zonder daarbij het echte muziek maken uit te stellen, kun je door het doen van basisoefeningen steeds meer één worden met je instrument. Zodat je weet wat je doet en daarom veel vrijer muziek kunt maken. 

Kortom: de waarschuwing van Teal is nog relevant en in mijn workshops en de aanstaande online training help ik om inzicht te geven in deze basistechnieken. ​​Met enige aanvulling op dit boek: want in 60 jaar is er wel enige kennis bijgekomen.Meer nieuws volgt, en voorlopig is er veel bij te spijkeren met behulp van mijn blogs over de basistechnieken (overigens mooi verzameld in het e-boek Blow your mind!).Tip daarbij is:

  1. Neem elke paar weken, of elke maand, een nieuwe basisoefening. Bijvoorbeeld leren om de toon omlaag te trekken met je onderlip (bending)
  2. Doe deze oefening elke keer als je speelt, het liefst aan het begin van je sessie.
  3. Doe de oefening kort maar zeer geconcentreerd.
  4. ​Heb geen haast, je weet niet wanneer het lukt  maar wel dat het gaat lukken (of verbetert)

Groet,

Floor

Hoe vogel ik dit ritme uit?

25 oktober 2018

Voor de meeste mensen is een ritme van blad instuderen niet makkelijk. Ik denk dat dit komt doordat we graag meteen willen spelen als we gaan studeren. Al doende zoeken we het wel uit, maar helaas is dit niet de meest handige manier. Al spelende komt niet vanzelf het juiste ritme boven drijven, in elk geval niet als je het nog nooit hebt gehoord. Beter is om eerst een klankvoorstelling te maken van de verschillende ritmes voordat je gaat spelen. Hierbij drie stappen om deze klankvoorstelling te maken:

Lees verder

De weg is het doel: tips voor plezierig studeren

22 juni 2018

Motivatie en onzekerheid liggen soms dicht bij elkaar. Mooie muziek willen spelen is een reden om te oefenen. Maar ook gewoonweg steeds beter worden is motiverend: vooruitgang boeken, je instrument steeds beter onder controle krijgen. Dit studeren: uren maken, barrières overwinnen, je muzikaliteit ontwikkelen si een mooi en ook een persoonlijk proces. Een proces wat soms verstoord wordt door het gevoel niet vooruit te gaan, het idee dat je muzikaal inzicht mist of een overtuiging dat jouw vingers het gewoon niet kunnen.

Natuurlijk zijn er beperkingen en die zijn voor iedereen anders. Maar een handige manier van oefenen helpt ontzettend veel. Daarnaast is het belangrijk een juiste mindset te hebben: één die zowel vertrouwen als realistische verwachtingen geeft. En bovenal natuurlijk plezier in spelen.

Tips voor een effectieve manier van studeren kun je vinden in de onderstaande blogs. Ook in het e-boek Spelen vanuit je hart  vertel ik over instuderen, muzikaliteit en over leren spelen op gevoel.
Hierbij nog een tip voor een juiste mindset tijdens het studeren:

Lees verder

Handige hulpgrepen I

23 april 2018

Ik geef regelmatig workshops aan saxofoonspelers en ik heb gemerkt dat een aantal handige hulpgrepen niet altijd bekend zijn. Hierbij een overzicht van hulpgrepen die je kunt gebruiken bij snelle wisselingen, loopjes en trillers. In een volgend blog behandeling ik hulpgrepen voor stemming.

Lees verder

Tips voor het inspelen

2 maart 2018

Toonladders of ladderpatronen waren regelmatig te horen op de gangen op het conservatorium waar ik studeerde. Soms met een heerlijke klank die heel bewust werd gevormd; groter en kleiner gemaakt, dieper, kernachtiger, ronder, gestretcht in hoogte en laagte om zo overal de optimale resonantie en zuiverheid te bereiken.

Soms klonk het minder mooi, niet gefocust, niet ‘lekker’, maar routinematig. Dat ligt natuurlijk op de loer; je moet van jezelf of van je docent inspelen en voor je het weet sta je op de automatische piloot je riedeltjes af te draaien alvorens te beginnen aan het ‘echte werk’.

Ik zag een keer een masterclass van trompettist Wynton Marsalis waarbij aanraadde om altijd, wat je ook speelt, te doen alsof je op een podium voor een groot publiek staat. Niet om daar nu zenuwachtig van te worden, maar om altijd je best te doen om zo mooi mogelijk te spelen. Hij speelde vervolgens een simpele inspeeloefening; langzaam, geconcentreerd en met een prachtige klank. Ik heb dit onthouden en probeer sindsdien ook de simpelste oefening met intentie te spelen.

Ik hoop dat dit jou ook inspireert om van elke oefening die je speelt muziek te maken.

Een hele goede inspeeloefening is het spelen van toonladders; muziek is opgebouwd uit toonladders en zij geven je dus inzicht en gevoel voor de structuur van muziek. Dit is dus een mooie manier om muzikale en technische aspecten te oefenen.

Hieronder vier aspecten waarop je je kunt focussen tijdens het spelen van een toonladder (of toonladderpatroon):

Lees verder

Echt muziek maken in 2018!

20 december 2017

Wanneer ben je er klaar voor; om écht mooie muziek te maken?
Als je eerst je techniek onder de knie hebt? Als je muzikaal genoeg bent?

Mijn antwoord is: je bent er nu klaar voor, je hoeft alleen maar je stuk op de juiste manier in te studeren.
Dat ‘alleen maar’ is niet altijd simpel, want behalve de juiste kennis over het instuderen van muziek is er ook geduld en discipline nodig.
Niet altijd makkelijk dus maar wél haalbaar.

Over het instuderen van muziek schrijf ik al enige tijd. Inmiddels is er een boek verschenen met ontzettend goede tips voor het studeren: Quality Practice van Susan Williams (in het engels).

In dit blog vertel ik over effectief oefenen zoals beschreven in dit boek, zodat je met recht het doel kunt stellen: in 2018 ga ik (weer) heerlijk muziek maken!

Lees verder

Social media & sharing icons powered by UltimatelySocial