Deze keer geef ik tips naar aanleiding van het boek Lezen, weten en niet vergeten van Mark Tigchelaar. Ik vertaal deze tips in de komende blogs naar de muziek. Hierbij het derde principe: omarm single tasking!

Stel; ik geef jou les. Je speelt een stuk en na afloop vraag ik je om het nog eens te spelen en te letten op de dynamiek, de zuiverheid, je embouchure en de aanzet. Dit zal teveel zijn om aan te denken en het speelt nou niet bepaald relaxed. Maar in muziek moet je nu eenmaal tegelijkertijd blazen, aanzetten, vingers bewegen, op het ritme letten etc etc. Dus gaan we vaak maar gewoon van start met spelen en proberen we alles zo goed mogelijk te doen.Bij het instuderen van een nieuw stuk wordt het nog lastiger: hoe maak je een stappenplan? Sommige mensen beginnen bij de toonhoogte en spelen als een soort rebuspuzzel alle toonhoogtes achter elkaar, hopend dat er als vanzelf een logica en een juist ritme ontstaat. Dit is niet handig omdat die samenhang meestal niet als een wonder ontstaat.  Bovendien studeer je van alles verkeerd in wat er maar moeilijk weer uit te krijgen is.

Terug naar het principe van Tigchelaar: omarm single tasking. De conclusie na een vijfjarige vergelijkende studie van meer dan zeshonderd wetenschappelijk artikelen over dit onderwerp luidt: als je meerdere taken tegelijk uitvoert, multitasking, ben je gemiddeld vier tot tien keer langer bezig om alle taken uit te voeren en maak je significant meer fouten in elk taak. Niet handig dus, ook al voelt het soms toch echt als tijdswinst.Maar we doen toch vaker dingen tegelijkertijd? Fietsen en praten? Lopen en spelen? Dat klopt en dat is ook geen probleem. Het wordt pas een probleem als je leert fietsen en tegelijkertijd een moeilijk gesprek voert. Het gaat dus om de hoeveelheid bewuste aandacht die je nodig hebt. Is iets nieuw of moeilijk? Dan wil je je bewuste aandacht daarop richten.

In het geval van het oefenen van een muziekstuk focus je op één aspect tegelijk dat je wilt verbeteren zoals bijvoorbeeld hard en zacht spelen. Dus als we teruggaan naar de lessituatie: ik zou je bijvoorbeeld vragen om het stuk nog eens te spelen en dan vooral te letten op de dynamiek. Tijdens het spelen merk je van alles op:  Hé hier staat dat je zacht moet spelen, dat had ik nog helemaal niet gezien! of: Best lastig eigenlijk om hier zo zacht te spelen, of je doet eenvoudig je best om het forte echt luid te spelen.  Een volgende keer zul je de dynamiek beter toepassen, zelfs als je er niet meer zo op let.

Als je een nieuw stuk van bladmuziek instudeert gaat nog niets vanzelf dus hoe begin je? Wat is een goede eerste stap? De kunst is om eerst in je hoofd de muziek te gaan horen, dus om zonder instrument te beginnen. Dat is goed uit te voeren zonder dat je iets verkeerd instudeert. Begin dus bij wat voor soort stuk is het is; sfeer, stijl, tempo, maatsoort. Ga dan de muziek globaal in je hoofd horen voordat je speelt. Dan weet je in elk geval of het een neushoorn of een bloem moet worden. Begin dus vanuit de omtrek en ga dan stap voor stap inkleuren. Een compleet stappenplan vind je in het e-boek Spelen vanuit je hart met praktische tips voor het musiceren!

The post Is muziek multitasken? appeared first on De Saxschool.

Mijn antwoord is: je bent er nu klaar voor, je hoeft alleen maar je stuk op de juiste manier in te studeren.
Dat ‘alleen maar’ is niet altijd simpel, want behalve de juiste kennis over het instuderen van muziek is er ook geduld en discipline nodig.
Niet altijd makkelijk dus maar wél haalbaar.

Over het instuderen van muziek schrijf ik al enige tijd. Inmiddels is er een boek verschenen met ontzettend goede tips voor het studeren: Quality Practice van Susan Williams (in het engels).

In dit blog vertel ik over effectief oefenen zoals beschreven in dit boek, zodat je met recht het doel kunt stellen: in 2018 ga ik (weer) heerlijk muziek maken!

Het voorwoord in het boek Quality Practice is van Prof. Dr. Eckart Altenmuller en hij begint met een statement naar mijn hart:
‘The latest scientific studies reveal what is perhaps one of the most improtant secrets to succesful practicing: experimenting.
Exploration, attention, self-organization, motivation, autonomy and the love for music are the ingredients.’

De meest succesvolle musici gebruiken verschillende methodes om te oefenen. Al doende komen zij erachter wat op dat moment voor hen goed werkt. Bovendien studeren zij de muziek als geheel in en niet als technische onderdelen die in later stadium muziek moeten worden.

Maar laten we een stapje teruggaan: waarom maken we muziek? Wat is het hoogste doel?

Als we dat vragen aan musici is het antwoord meestal: ‘omdat we met muziek een verhaal vertellen’ of ‘omdat muziek je raakt’.
Het hoofddoel van het studeren is echter vaak: ‘alle noten juist spelen’ of ‘de juiste techniek onder de knie krijgen’.

Dat is gek toch?

Muziek is ook ingewikkeld in die zin dat er veel verschillende aspecten van het muziek maken zijn, variërend van motorische vaardigheden tot expressie tot analytisch denken tot creativiteit. Daarbij spelen zowel je bewuste als je onbewuste een rol en hoe ga je daar nu weer mee om als je studeert?

Daarom is het belangrijk om je een holistisch model voor te stellen bij het instuderen van muziek, met aandacht voor lichaam, je denkende mind en expressie. Mijn collega saxofonist en muziekpedagoog Jelske Hoogervorst schreef in haar laatste blog ook over dit boek, waar wij dus beiden enthousiast over zijn. Zij legt heel bondig en goed het holistische model uit, inclusief het bijbehorende schema van Susan. Hier kun je haar blog lezen: Oefenen: eerst techniek of eerst expressie?

Terug naar de creativiteit en expressie waar de heer Altenmuller over sprak. Samenvattend zou je kunnen zeggen dat het belangrijk is om creatief te zijn met je werkvormen en daarbij uit te gaan van de expressie.

Bijvoorbeeld:

1. Je doel is om een bepaald stuk te kunnen spelen.

2. Handig is om daarbij een structuur te bedenken voor je oefenen: hoe lang, hoe vaak, heb je een deadline etc.

3. Bedenk op het gebied van analyse (hoe zit het stuk in elkaar), techniek en expressie wat je moet instuderen. Waar gaat het stuk over, welke stijl muziek betreft het? Er zijn bijvoorbeeld moeilijke loopjes en ritmes, maar je wilt ook weten waar herhalingen zitten, wat de vorm is.

Je bent er klaar voor en gaat beginnen met spelen!

4. Begin dan niet met de techniek maar met de expressie: deze is namelijk de wegwijzer voor je techniek. Denk dus aan het verhaal wat je wilt vertellen, welke emotie je in je spel wilt leggen en stel je je klank voor nog voordat je speelt.

5. Varieer met je focus in elke oefening, of het nu op het gebied van expressie is of van techniek:

• Je kunt je bijvoorbeeld met je ogen dicht op de beweging van je handen concentreren en zo een loopje oefenen.
• Je kunt je op de gewenste klank focussen.
• Nog meer uitzoomend kun je je focussen op het verhaal dat je wilt vertellen met je muziek.

En dan kun je in al deze aspecten ook weer variëren:

• Speel je loopje langzaam, snel, omgekeerd, zacht etc.
• Maak je klank rauw, helder, lieflijk etc.
• Laat het verhaal eens anders verlopen

Wees daarbij niet bang voor fouten! Deze heb je nodig om verder te komen en te durven spelen.

Ik wens je een spetterend 2018 met veel speelplezier!

Kijk hier voor de komende workshops!

Meer weten over dit onderwerp?

Bekijk het e-boek Spelen vanuit je hart met praktische tips voor muzikanten!

Andere blogs:

• Hoe studeer ik een nieuw stuk in
• Vrij spelen op het podium
• Uit je hoofd leren spelen: vijf tips
• Zes tips voor een productieve oefensessie
• Zes tips om je motivatie te verbeteren
• Foutloos parcours

En:

• Jelske Hoogervorst haar blogs zijn te vinden via deze link
• Fluitiste en pedagoge Wieke Karsten geeft hele goede tips over musiceren en het brein

The post Echt muziek maken in 2018! appeared first on De Saxschool.